شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات کنگره آمریکا و پیروزی چشمگیر دموکرات‌ها در کسب اکثریت کرسی‌های مجلس نمایندگان و سنا، نشانه‌ای معنادار از تغییر فضای سیاسی و افزایش نارضایتی عمومی از دولت دونالد ترامپ است.
فشارهای اقتصادی، افزایش هزینه‌های زندگی، پیامدهای جنگ با ایران و انتقاد از سیاست‌های داخلی و خارجی ترامپ، از جمله عواملی هستند که در این تحول سیاسی نقش داشته‌اند.
این شکست نه‌تنها موقعیت ترامپ را در کنگره تضعیف می‌کند، بلکه پرسش‌های مهمی درباره آینده سیاست‌های جنگی آمریکا، احتمال استیضاح مقامات دولت و چشم‌انداز انتخابات ریاست‌جمهوری آینده مطرح می‌سازد.
در خصوص این موضوع خبرنگار تابناک گفتگویی با «مارک فیتزپاتریک» سرپرست اسبق معاونت بخش عدم اشاعه وزارت خارجه آمریکا انجام داده که در ادامه آمده است.
فیتزپاتریک تا چندی قبل مدیریت اجرایی اندیشکده انستیتو بین‌المللی مطالعات استراتژیک (IISS) را برعهده داشت. او از سال ۲۰۰۵ به عضویت اندیشکده انستیتو بین‌المللی مطالعات استراتژیک در آمده بود. پیش از آن، فیتزپاتریک ۲۶ سال به عنوان دیپلمات در وزارت خارجه امریکا خدمت کرده‌بود. در طول این سال‌ها او در دفاتر نمایندگی امریکا در سئول، توکیو، ولینگتون، وین و همچنین به عنوان دستیار موقت وزیر امورخارجه در امور عدم اشاعه، خدمت کرده است. این سوابق دیپلماتیک او را به یکی از کارشناسان مطرح امریکایی در حوزه خلع سلاح هسته‌ای و عدم اشاعه تبدیل کرده است. او کتاب‌های متعددی در زمینه خلع سلاح هسته‌ای و عدم اشاعه منتشر کرده است. کتاب «قدرت‌های هسته‌ای پنهان آسیا: ژاپن، کره جنوبی و تایوان»، «فائق آمدن بر خطرات هسته‌ای پاکستان» و «بحران هسته‌ای ایران: اجتناب از بدترین سناریوها» بین سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۶ توسط او در مورد مسائل خلع سلاح هسته‌ای نوشته‌شده است.
*دموکرات‌ها در انتخابات کنگره ایالات متحده پیروزی گسترده‌ای به دست آوردند و اکثریت کرسی‌ها را هم در مجلس سنا و هم در مجلس نمایندگان کسب کردند. در حالی که برخی نظرسنجی‌ها پیروزی دموکرات‌ها در مجلس نمایندگان را پیش‌بینی کرده بودند، پیروزی آن‌ها در سنا بسیار بعیدتر به نظر می‌رسید و فضای کلی سیاسی نیز حاکی از چنین پیروزی قاطعی نبود. عوامل اصلی موفقیت دموکرات‌ها در این انتخابات چه بودند؟
این انتخابات به‌منزله رد قاطع رهبری رئیس‌جمهور ترامپ بود. او از رأی‌دهندگان خواسته بود به‌گونه‌ای رأی دهند که انگار خودش نیز در انتخابات نامزد شده است؛ و رأی‌دهندگان نیز به این درخواست پاسخ دادند: آن‌ها علیه او و متحدان جمهوری‌خواهش رأی دادند.
در میان دلایل متعدد مخالفت رأی‌دهندگان با ترامپ، سه عامل از همه مهم‌تر بودند: مسئولیت او در قبال تورم، اقتدارگرایی‌اش و فساد او.
*نارضایتی اقتصادی، به‌ویژه پیامدهای اقتصادی جنگ با ایران، یکی از دلایل اصلی شکست رئیس‌جمهور ترامپ و حزب جمهوری‌خواه در انتخابات کنگره تلقی می‌شود. از نظر شما، این عامل تا چه اندازه در نتایج انتخابات نقش داشته است؟
تورم ناشی از جنگ با ایران احتمالاً مهم‌ترین عامل منفرد بود. همه مصرف‌کنندگان بلافاصله تأثیر افزایش قیمت بنزین را احساس کردند و همگان می‌دانستند که این افزایش قیمت نتیجه تصمیم ترامپ برای آغاز جنگ علیه ایران و ناتوانی او در پایان دادن به آن، هنگامی که جنگ مطابق برنامه پیش نرفت، بوده است.
دموکرات‌ها می‌توانند از اهرم نفوذ خود بر لایحه سالانه سیاست دفاعی استفاده کنند
*پیامدهای این نتایج برای رئیس‌جمهور ترامپ در کنگره چه خواهد بود؟ اگرچه دموکرات‌ها اکثریت دوسوم را ندارند، اما می‌توانند بودجه نظامی را مسدود یا محدود کنند و ادامه جنگ با ایران را برای ترامپ دشوارتر سازند. ارزیابی شما از این احتمال چیست؟
از ماه ژانویه، دموکرات‌ها می‌توانند از اهرم نفوذ خود بر لایحه سالانه سیاست دفاعی استفاده کنند تا محدودیت‌هایی بر عملیات نظامی در ایران اعمال کنند.
اما صرف‌نظر از تصمیم کنگره، پنتاگون می‌تواند از بودجه‌ها و منابع عملیاتی موجود استفاده کند. در همین حال، ترامپ می‌تواند طی دو ماه آینده، پیش از آنکه دموکرات‌ها کنترل کنگره را به دست بگیرند، جنگ را بدون هیچ محدودیتی ادامه دهد.
به‌طور گسترده انتظار می‌رود که ترامپ از این فرصت برای انجام حملات گسترده و شدید استفاده کند.
دموکرات‌ها می‌دانند که دو استیضاح قبلی موجب واکنش حمایتی و افزایش محبوبیت ترامپ شد
*احتمال اینکه کنگره به سمت استیضاح رئیس‌جمهور ترامپ یا وزیر جنگ او، پیت هگست، حرکت کند چقدر است؟
اگر ترامپ دست به اقدامی فوق‌العاده غیرقانونی و تکان‌دهنده بزند، مانند شلیک یک سلاح هسته‌ای به کوه پیک‌اکس (کلنگ)، آن‌گونه که برخی روزنامه‌نگاران پیش‌بینی کرده‌اند، استیضاح سوم او بعید است.
دموکرات‌ها می‌دانند که دو استیضاح قبلی موجب واکنش حمایتی و افزایش محبوبیت ترامپ شد. اکنون آن‌ها اولویت‌های دیگری دارند. تمرکز آن‌ها بر مسائل مربوط به هزینه زندگی و تحقیق درباره اتهامات فساد خواهد بود.
من فکر می‌کنم آن‌ها همچنین تلاش خواهند کرد وزیر دفاع، پیت هگست، را به دلیل سوءمدیریت استیضاح کنند.
*یکی از چشمگیرترین جنبه‌های این انتخابات، شکست جمهوری‌خواهان در ایالت‌هایی مانند تگزاس بود؛ ایالت‌هایی که برای دهه‌ها پایگاه مستحکم جمهوری‌خواهان محسوب می‌شدند. اینکه رأی‌دهندگان در چنین ایالت‌های سنتاً جمهوری‌خواهی حمایت خود را به نامزدهای دموکرات منتقل کرده‌اند، نشان می‌دهد که دلایل این تغییر آرایش سیاسی ممکن است عمیق و بنیادین باشند. شما این تحول را چگونه تفسیر می‌کنید؟ آیا ممکن است روند مشابهی در انتخابات ریاست‌جمهوری آینده آمریکا نیز تکرار شود؟
در واقع، تغییر جهت رأی‌دهندگان علیه جمهوری‌خواهان در تگزاس و دیگر ایالت‌های جنوبی فوق‌العاده بود.
با این حال، مطمئن نیستم که این تحول نشان‌دهنده یک تغییر بنیادین در سیاست آمریکا باشد. بسیاری از این ایالت‌ها جمعیت زیادی از لاتین‌تبارها دارند که به‌عنوان یک گروه، این بار علیه جمهوری‌خواهان رأی دادند.
آن‌ها در انتخابات قبلی به ترامپ رأی داده بودند؛ بنابراین دشوار است بگوییم آیا گرایش سیاسی کنونی آن‌ها پایدار خواهد ماند یا خیر.
البته دموکرات‌ها قطعاً امیدوارند که چنین باشد!
