خطوط هوایی جهان خود را برای چند سال فشار مالی آماده میکنند؛ فشارهایی که از یک سو به گرانی سوخت جت و از سوی دیگر به ترس از افت توان مسافران برای پرداخت بلیت گرانتر مربوط است. گزارش دیشب «فایننشال تایمز» نشان میدهد در قلب این ماجرا، تنگه هرمز و اختلال در حریم هوایی خلیج فارس ایستاده است؛ همان گذرگاه استراتژیک که هر تنش در آن، مستقیم به قیمت سوخت جت و بلیت هواپیما در بازارهای جهانی منتقل میشود.
جهش سوخت جت پس از اختلال در هرمز؛ امید به ارزانی از بین رفت
بر اساس این گزارش، امیدها به فروکش کردن قیمت سوخت جت پس از جهش اولیهای که با بستهشدن تنگه هرمز رخ داد، از بین رفته است. مدیران ارشد صنعت هوانوردی حالا انتظار دارند هزینه سوخت بیشتر از پیشبینیها بالا بماند.آنها هشدار دادهاند ادامه این وضعیت میتواند شرکتها را به افزایش دوباره قیمت بلیت، کوچککردن برنامههای توسعه بلندمدت و کاهش شمار هواپیماهای فعال وادار کند. یعنی همزمان که هزینهها بالا میرود، تقاضا هم در معرض ضعف قرار میگیرد.لوئیس رودریگس، مدیرعامل خطوط هوایی پرتغال «تاب»، میگوید این دوره سخت ممکن است ۳ تا ۵ سال طول بکشد. به گفته او تقاضا هنوز قوی است، اما توان شرکتها برای بالا بردن پیاپی قیمت بلیت محدود است.
۲.۳ میلیارد رزرو در نیمه نخست سال؛ تقاضای جهانی هنوز نشکسته
دادههای شرکت «اوایجی» نشان میدهد در نیمه نخست امسال ۲.۳ میلیارد رزرو بلیت ثبت شده است؛ یک درصد بیشتر از سال گذشته.این رقم در شرایطی به دست آمده که اختلال در حریم هوایی منطقه خلیج فارس سفرها را تحت تأثیر قرار داده و قیمت بلیت در بیشتر ماههای ۲۰۲۶ بیش از ۱۰ درصد رشد کرده است.«دلتا ایرلاینز» آمریکا نیز اعلام کرده است با وجود افزایش ۲۰ درصدی متوسط قیمت بلیت در سال جاری، افت محسوسی در تقاضا مشاهده نکرده است.
پایان قراردادهای پوشش ریسک سوخت؛ موج تازه گرانی بلیت در راه است
شرکتهای هواپیمایی هرچه به پایان قراردادهای پوشش ریسک سوخت نزدیکتر میشوند، خود را برای افزایشهای تازه آماده میکنند. مدیرعامل «ایتا ایرویز» ایتالیا میگوید حدود ۸۰ درصد سوخت مورد نیاز این شرکت پیش از بحران انرژی خریداری شده، اما قرارداد پوشش ریسک تازهای بسته نشده است؛ بنابراین سال آینده بیشتر در معرض نوسان قیمت سوخت قرار دارد.این یعنی حتی اگر تقاضای جهانی فعلاً مقاومت کند، موج بعدی گرانی بلیت میتواند از محل هزینه سوخت به بازار مسافران تحمیل شود.تورم، قدرت خرید مسافر جهانی را کاهش میدهدمدیرعامل «لاتام ایرلاینز» میگوید مشکل فعلی صنعت نه تقاضا، بلکه هزینه است. اما یک مدیر اجرایی در یک شرکت بزرگ هوایی هشدار میدهد ادامه تورم به تدریج قدرت خرید مصرفکننده را ضعیف میکند و تقاضای سفر را پایین میآورد. مشکل اینجاست که شرکتها معمولاً در برابر افت تقاضا قیمت بلیت را کاهش میدهند؛ اما با هزینه بالای عملیات و حاشیه سود نازک، این راهحل میتواند به ضرر بیشتری برای آنها تمام شود.
فشار مالی ناشی از تنگه هرمز همچنین باعث شده شرکتها قدرت توسعه و بزرگکردن ناوگان را نداشته باشند؛ اما نه اینکه هیچ هواپیمایی نخرند، بلکه خریدشان محدود شده به جایگزینی هواپیماهای قدیمی و پرمصرف، نه اینکه ناوگان خود را گسترش دهند.